18.08.1890 - 31.05.1960

Walther Emanuel Funk urodził się 18 września 1890 roku w Trakehnen w Prusach Wschodnich, obecnie Jasna Polana, był synem Wilhelma Funka i Zofii z domu Urbschat, pochodził z rodziny o skromnych, urzędniczo wiejskich korzeniach, po ukończeniu szkoły średniej studiował ekonomię, filozofię i prawo na uniwersytetach w Berlinie i Lipsku, łączył zainteresowania naukowe z żywym zainteresowaniem polityką i gospodarką.

Przed wybuchem pierwszej wojny światowej rozpoczął karierę dziennikarską, pisał głównie o sprawach gospodarczych i giełdowych, po wybuchu wojny został powołany do armii, służył w piechocie w pułku fizylierów, w wyniku ran i stanu zdrowia został wycofany z frontu w 1916 roku, po demobilizacji wrócił do pracy dziennikarskiej, specjalizując się w tematyce ekonomicznej, w 1919 roku poślubił Luise Schmidt Sieben, z którą związał się na całe życie.

Od lipca 1916 roku pracował w redakcji dziennika „Berliner Börsenzeitung”, początkowo jako redaktor działu gospodarczego, w 1920 roku został szefem działu, a w latach 1922–1930 pełnił funkcję redaktora naczelnego tego prawicowego, prorządowego pisma, w swoich tekstach coraz wyraźniej łączył zagadnienia gospodarcze z nacjonalistycznym spojrzeniem na politykę, co zbliżało go do środowisk, z których wywodziła się NSDAP.

W 1931 roku Funk wstąpił do NSDAP i szybko stał się jednym z głównych ekspertów gospodarczych partii, redagował narodowosocjalistyczne pismo „Wirtschaftspolitischer Pressedienst”, doradzał Hitlerowi w sprawach ekonomicznych, został przewodniczącym rady gospodarczej NSDAP i szefem komisji polityki gospodarczej partii, w latach 1932–1933 był posłem do Reichstagu, występując jako rzecznik programu gospodarczego nazistów, który łączył hasła walki z bezrobociem z ostrym antysemityzmem i odrzuceniem ładu wersalskiego.

Po przejęciu władzy przez Hitlera 30 stycznia 1933 roku Funk został mianowany szefem prasowym rządu Rzeszy, odpowiadał za uzgadnianie linii informacyjnej gabinetu z propagandą partyjną, od marca 1933 roku objął stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Oświecenia i Propagandy Rzeszy kierowanym przez Josepha Goebbelsa, współdziałał przy podporządkowaniu prasy, radia i filmu nowemu reżimowi oraz przy tworzeniu propagandowego wizerunku nazistowskiej polityki gospodarczej.

W 1938 roku zastąpił Hjalmara Schachta na stanowisku ministra gospodarki Rzeszy, równocześnie w latach 1938–1939 pełnił funkcję generalnego pełnomocnika do spraw gospodarki, a od stycznia 1939 roku został prezesem Banku Rzeszy, Reichsbanku, jako minister i szef banku centralnego uczestniczył w finansowaniu zbrojeń, w polityce gospodarczej nastawionej na przygotowanie do wojny oraz w procesie „aryzacji”, czyli przymusowego przejmowania majątku żydowskiego przez państwo i niemieckich przedsiębiorców, Reichsbank pod jego kierownictwem brał udział w gromadzeniu złota, kosztowności i walut zagrabionych ofiarom okupacji i obozów zagłady.

Funk pozostawał do końca wiernym wykonawcą poleceń kierownictwa nazistowskiego, wspierał politykę autarkii, kontrolę wymiany zagranicznej i podporządkowanie całej gospodarki celom wojennym, choć nie należał do pierwszego szeregu najbardziej rozpoznawalnych przywódców III Rzeszy, w cieniu Goeringa i innych dygnitarzy był jednym z architektów systemu ekonomicznego, który umożliwił prowadzenie wojny napastniczej i eksploatację krajów okupowanych, jego podpis widniał na wielu rozporządzeniach dotyczących konfiskaty mienia i regulacji rynku pracy.

Po klęsce Niemiec i kapitulacji w 1945 roku Funk został aresztowany przez aliantów i postawiony przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze jako jeden z głównych oskarżonych, zarzucono mu udział w spisku przeciw pokojowi, przygotowaniu i prowadzeniu wojny agresywnej oraz współudział w zbrodniach wojennych i zbrodniach przeciwko ludzkości, zwłaszcza w związku z grabieżą mienia ofiar prześladowań i wspieraniem systemu obozów, w 1946 roku został skazany na karę dożywotniego więzienia i osadzony w więzieniu w Spandau w Berlinie.

Ze względu na pogarszający się stan zdrowia Funk został w 1957 roku zwolniony z odbywania kary, ostatnie lata życia spędził w Düsseldorfie, gdzie zmarł 31 maja 1960 roku, próbował przedstawiać swoją rolę jako technokratyczną i drugoplanową, jednak w historiografii i opinii publicznej pozostał zapamiętany jako ważny element gospodarczej machiny III Rzeszy, współodpowiedzialny za jej zbrodnie i rabunkową eksploatację podbitych krajów.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, CC BY-SA 3.0