Sonderaktion Krakau była częścią większej akcji noszącej nazwę Akcja AB. Akcja AB według nazistów polegała na „likwidacji polskiej warstwy przywódczej”, czyli eliminacji polskiej inteligencji. W wielu przypadkach była prowadzona wspólnie z władzami radzieckimi, gdyż w tym samym czasie przystąpiły one do likwidacji polskiej inteligencji na polskich ziemiach wschodnich. Wojska niemieckie zajęły Kraków 6 września 1939 roku. Rozpoczął się okres tak zwanego zarządu wojskowego, który trwał na ziemiach polskich do października 1939 roku. W październiku 1939 roku zostały utworzone prowincje na okupowanych ziemiach polskich. Powstało wówczas Generalne Gubernatorstwo z siedzibą w Krakowie. Miała to być kolonia, do której zsyłano ludność polską z innych prowincji III Rzeszy. Na czele Generalnego Gubernatorstwa stanął Hans Frank jako generalny gubernator. Generalne Gubernatorstwo dzieliło się na dystrykty- do roku 1941 były cztery, a od 1941 roku pięć.

Władze postanowiły jak najszybciej uporać się z polską inteligencją w Krakowie. Zdecydowano się na podstęp. Profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz AGH zaproszono na wykład „O stosunku III Rzeszy do naukowców”. To zmyliło naukowców, podobnie jak data- 6 listopada 1939. Wielu sądziło, że po wykładzie zostaną puszczeni do domów, by przygotować się do obchodów nadchodzącego 11 listopada. Akcja rozpoczęła się 6 listopada od zamknięcia ulic wokół Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nie zaniepokoiło to profesorów. Pozwolono im wejść nawet przez główne wejście. Całą akcją dowodził Sturmbannführer SS Bruno Müller.

Zanim jeszcze rozpoczął się wykład, aresztowano łącznie 184 osoby, które przewieziono do więzienia na Montelupich w Krakowie, następnie do dawnych koszar wojskowych w dzielnicy Łobzów. Cały czas profesorom składano fałszywe obietnice, że zostaną wypuszczeni na 11 listopada. Od 7 listopada zaczęto wywozić uwięzionych najpierw do Wrocławia, a następnie od 27 XI zaczęto wysyłać transporty do obozów koncentracyjnych w głębi Rzeszy, między innymi do Sachsenhausen. Zgromadzeni naukowcy próbowali odnaleźć się w nowej sytuacji, organizując wykłady ze swoich dziedzin. Bardzo ograniczony był kontakt z rodzinami. Ograniczał się do dwóch listów miesięcznie, które były cenzurowane i musiały być pisane oficjalnym stylem po niemiecku. Nie wolno było wspominać o złym stanie zdrowia.

Wiele państw na świecie było oburzonych potraktowaniem przedstawicieli polskiej inteligencji. Rozpoczęto zabiegi dyplomatyczne, by profesorowie zostali wypuszczeni. Przyniosło to skutek. Po raz pierwszy władze III Rzeszy musiały się ugiąć. Do końca 1940 roku obozy opuściło ponad 101 osób. Reszta została zwolniona do końca 1941 roku.

Niestety śmierć poniosło co najmniej 13 osób. Wśród nich byli między innymi: Wiktor Ormicki- geograf, docent na Uniwersytecie Jagiellońskim, powieszony w Mauthausen; Jan Włodek- profesor, dziekan Wydziału Rolniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego; Leon Sternbach- profesor filologii klasycznej UJ, pochodzenia żydowskiego, co zadecydowało o jego losie.

Ci, którzy przeżyli, wrócili do okupowanej Polski, do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie zaczęli uczyć na tak zwanych tajnych kompletach i szkolić swoich uczniów. Wielokrotnie przekazywali też relacje na temat wydarzeń z 6 XI 1939 r. Polecam następujące książki oraz programy: TVP Historia z 6 XI 2013 roku „Sonderaktion Krakau”, „Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce”, artykuł w Gazeta.pl „Sonderaktion Krakau. Nie zginie Akademia”.