15.02.1890 - 25.10.1945

Robert Ley urodził się 15 lutego 1890 roku w Niederbreidenbach w Nadrenii w bardzo ubogiej rodzinie chłopskiej, był synem biednych wieśniaków i od dzieciństwa znał ciężką fizyczną pracę, mimo trudnych warunków udało mu się ukończyć szkołę średnią, a następnie podjąć studia chemiczne na uniwersytecie w Münster, studia przerywa wybuch I wojny światowej, do której zgłasza się ochotniczo.

Podczas I wojny światowej służył jako żołnierz i pilot wojskowy, w 1917 roku został zestrzelony nad Francją i ponad dwa lata spędził jako jeniec wojenny w obozie we Francji, doświadczenie wojny i niewoli umocniło jego nacjonalistyczne poglądy i nienawiść do zwycięskich mocarstw, po powrocie do Niemiec dokończył studia, w 1923 roku uzyskał stopień doktora nauk chemicznych, a następnie podjął pracę jako chemik w przemyśle, między innymi w koncernie IG Farben, z którego ostatecznie został zwolniony z powodu konfliktów, problemów z alkoholem i rosnącego zaangażowania politycznego.

W 1925 roku wstąpił do NSDAP i bardzo szybko stał się jednym z najbardziej aktywnych działaczy na zachodzie Niemiec, w tym samym roku objął funkcję gauleitera Nadrenii, organizując struktury partyjne i brutalne kampanie przeciwko demokratycznym partiom i związkom zawodowym, w 1930 roku został posłem do pruskiego landtagu, a w kolejnych latach uchodził za jednego z najbardziej fanatycznych agitatorów Hitlera w regionie, po konflikcie i odejściu Gregora Strassera z kierownictwa partii Ley przejął znaczną część jego kompetencji w sprawach organizacyjnych, od 1932 roku wydawał nazistowską gazetę „Westdeutscher Beobachter”, która służyła jako główny organ propagandowy NSDAP w zachodnich Niemczech.

Po przejęciu władzy przez Hitlera 2 maja 1933 roku Ley odegrał kluczową rolę w rozbiciu niezależnych związków zawodowych, na bezpośredni rozkaz Hitlera nadzorował aresztowanie ich przywódców, zajęcie majątku i likwidację struktur, na ich miejsce utworzono podporządkowany reżimowi Niemiecki Front Pracy DAF, którego kierownictwo powierzono właśnie Leyowi, jako szef DAF stał się formalnym „przywódcą robotników niemieckich”, kontrolował system płac, organizował programy pozornych „świadczeń socjalnych” i propagandowe akcje takie jak „Siła przez radość”, mające wiązać robotników z reżimem poprzez tanie wczasy, imprezy masowe i obietnice samochodu „Volkswagen”.

W październiku 1933 roku Ley został mianowany Reichsleiterem NSDAP, czyli jednym z najwyższych przywódców partyjnych, a wkrótce także posłem do Reichstagu, mimo wysokich stanowisk budził wśród wielu nazistów pogardę z powodu niechlujnego stylu życia, alkoholizmu i wad wymowy, miał zaburzoną dykcję i problemy z wypowiadaniem się płynnie, co utrudniało mu wystąpienia publiczne, jednak fanatyczne przywiązanie do Hitlera i gotowość do bezwzględnego wykonywania rozkazów zapewniały mu ochronę wodza, DAF pod jego rządami stał się jednym z głównych narzędzi podporządkowania klasy robotniczej i mobilizacji siły roboczej dla gospodarki wojennej.

W czasie II wojny światowej Ley odpowiadał za wykorzystywanie niemieckich robotników oraz ogromnych rzesz robotników przymusowych z krajów okupowanych, jego urząd współpracował z aparatem państwowym i SS przy organizacji pracy przymusowej w przemyśle zbrojeniowym, jednocześnie Ley coraz bardziej pogrążał się w alkoholizmie i tracił realny wpływ na strategiczne decyzje, w życiu prywatnym jego małżeństwo z Ingą Ley aktorką i tancerką było pełne skandali i dramatów, żona popełniła samobójstwo w 1942 roku, co stało się głośnym wydarzeniem w kręgach partyjnych.

W ostatniej fazie wojny Ley pozostawał nadal jednym z czołowych dygnitarzy reżimu, choć jego znaczenie malało, po kapitulacji Niemiec został 10 maja 1945 roku aresztowany w rejonie Salzburga przez wojska amerykańskie, przewieziono go do Norymbergi jako jednego z głównych oskarżonych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym, zanim jednak rozpoczął się właściwy proces, 25 października 1945 roku powiesił się w celi więziennej, używając do tego prześcieradła, unikając w ten sposób publicznego procesu i ogłoszenia wyroku, po wojnie został zapamiętany jako fanatyczny, brutalny i skorumpowany szef Niemieckiego Frontu Pracy, współodpowiedzialny za zniewolenie robotników i wykorzystanie pracy przymusowej w III Rzeszy.

Zdjęcie:
Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0