8 cm Granatwerfer 34, oznaczany skrótowo jako 8 cm GrW 34, był niemieckim moździerzem piechoty kalibru 81 mm i stanowił podstawową broń wsparcia pododdziałów Wehrmachtu podczas drugiej wojny światowej. Konstrukcja ta uchodziła za jedną z najbardziej udanych w swojej klasie i była szeroko wykorzystywana na wszystkich frontach konfliktu.
Prace nad nowym moździerzem rozpoczęto na początku lat trzydziestych XX wieku, gdy niemieckie dowództwo dążyło do unowocześnienia uzbrojenia piechoty. Opracowanie konstrukcji powierzono firmie Rheinmetall Borsig AG, która posiadała doświadczenie w produkcji broni artyleryjskiej. Po przejściu prób wojskowych moździerz został przyjęty do uzbrojenia w 1934 roku i od tego momentu rozpoczęto jego produkcję seryjną. Wytwarzanie odbywało się w zakładach Rheinmetall Borsig oraz w przedsiębiorstwach kooperujących, co pozwoliło na osiągnięcie dużej skali produkcji.
Moździerz GrW 34 cechował się klasycznym układem konstrukcyjnym, składającym się z lufy, płyty oporowej, dwójnogu oraz celownika. Był bronią ładowaną od wylotu lufy i strzelał amunicją rozdzielnego ładowania z regulowanym ładunkiem miotającym, co umożliwiało dostosowanie donośności do sytuacji bojowej. Obsługę moździerza stanowiło zazwyczaj pięciu żołnierzy, dowódca pełniący jednocześnie funkcję celowniczego, ładowniczy, żołnierz regulujący podniesienie oraz dwóch amunicyjnych.
GrW 34 był bronią bardzo wszechstronną. Służył do rażenia piechoty przeciwnika, niszczenia umocnień polowych, stanowisk karabinów maszynowych oraz do stawiania zasłon dymnych. Dzięki stromotorowej trajektorii lotu pocisków mógł skutecznie zwalczać cele ukryte za przeszkodami terenowymi, co czyniło go niezwykle przydatnym zarówno w działaniach ofensywnych, jak i obronnych.
Jedną z zalet moździerza była jego niezawodność i stosunkowo prosta obsługa, nawet w trudnych warunkach klimatycznych. Broń wykazywała dużą odporność na zabrudzenia i uszkodzenia, co było szczególnie istotne na froncie wschodnim oraz w Afryce Północnej. Wadą była natomiast ograniczona celność przy strzelaniu na maksymalne odległości oraz stosunkowo duża masa w porównaniu z lżejszymi konstrukcjami powojennymi.
8 cm GrW 34 był używany przez Wehrmacht na wszystkich teatrach działań drugiej wojny światowej i pozostał w służbie do jej zakończenia. Jego udana konstrukcja sprawiła, że po wojnie rozwiązania techniczne zastosowane w tym moździerzu stały się punktem odniesienia dla wielu późniejszych konstrukcji moździerzy piechoty. Do dziś uznawany jest za jeden z najbardziej klasycznych i rozpoznawalnych moździerzy XX wieku.
Dane techniczne
| Kaliber |
81,4 mm |
| Długość lufy |
1143 mm |
| Kąt ostrzału |
45° do 90° |
| Masa |
około 62 kg |
| Szybkostrzelność |
do 18 strz./min |
| Prędkość wylotowa |
około 174 m/s |
| Zasięg skuteczny |
od 60 do 2400 m |
Zdjęcie:
Cooper6, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons