30.04.1893 - 16.10.1946

Joachim von Ribbentrop urodził się 30 czerwca 1893 roku w Wesel nad Renem w rodzinie oficera armii pruskiej, dzieciństwo spędził częściowo w Niemczech, a częściowo za granicą, między innymi w Szwajcarii, Kanadzie i Wielkiej Brytanii, co pozwoliło mu dobrze opanować język angielski i francuski, po ukończeniu szkoły średniej pracował krótko w handlu, a następnie zgłosił się do służby wojskowej w armii niemieckiej.

W czasie pierwszej wojny światowej służył w oddziałach elitarnej kawalerii, a następnie w sztabie, został odznaczony za odwagę, jednak jego kariera wojskowa nie była szczególnie wyróżniająca się, po wojnie zrezygnował z pozostania w zawodowej armii, zajął się działalnością gospodarczą, w latach dwudziestych pracował jako przedstawiciel firm handlowych i importer win, ożenił się z córką właściciela znanego domu szampańskiego Henkell, co zapewniło mu kontakty towarzyskie w kręgach bogatego mieszczaństwa i arystokracji.

W drugiej połowie lat dwudziestych Ribbentrop zaczął angażować się politycznie, coraz silniej sympatyzował z narodowym socjalizmem, w 1932 roku wstąpił do NSDAP i szybko zwrócił na siebie uwagę Adolfa Hitlera jako człowiek dobrze poruszający się w dyplomacji towarzyskiej i międzynarodowych kontaktach biznesowych, stał się nieformalnym doradcą do spraw zagranicznych, organizował spotkania Hitlera z zagranicznymi politykami i negocjował pierwsze ważniejsze porozumienia, między innymi układ niemiecko brytyjski w sprawie floty z 1935 roku.

W 1934 roku został mianowany kierownikiem nowo utworzonego biura do spraw zagranicznych NSDAP, zwanego początkowo Biurem Ribbentropa, a następnie Dienststelle Ribbentrop, które funkcjonowało obok oficjalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i stopniowo podkopywało jego pozycję, zadaniem tego biura było prowadzenie nieformalnych rozmów, sondowanie nastrojów i przygotowywanie gruntów pod oficjalną politykę zagraniczną III Rzeszy, Ribbentrop umiejętnie wykorzystywał tę pozycję do wzmocnienia własnych wpływów.

W 1936 roku został mianowany ambasadorem Niemiec w Londynie, gdzie próbował doprowadzić do stałego porozumienia z Wielką Brytanią, jego styl działania, pełen arogancji i nacisku, nie przyniósł jednak trwałych sukcesów, mimo tego w lutym 1938 roku Hitler powołał go na stanowisko ministra spraw zagranicznych Rzeszy, zastępując na tym stanowisku Konstantina von Neuratha, od tego czasu Ribbentrop odpowiadał za oficjalną dyplomację III Rzeszy aż do końca wojny.

Jako minister spraw zagranicznych odegrał kluczową rolę w przygotowaniu i podpisaniu 23 sierpnia 1939 roku w Moskwie niemiecko radzieckiego paktu o nieagresji, znanego jako pakt Ribbentrop–Mołotow, dołączony do niego tajny protokół przewidywał podział stref wpływów w Europie Środkowo Wschodniej, w tym rozbiór Polski między III Rzeszę i Związek Radziecki, porozumienie to otworzyło drogę do agresji na Polskę 1 września 1939 roku i wybuchu drugiej wojny światowej, a także do radzieckiej agresji 17 września.

W 1940 roku Ribbentrop doprowadził do podpisania paktu trzech, zwanego paktem berlińskim, między Niemcami, Włochami i Japonią, dokument ten formalizował sojusz państw Osi i zakładał podział stref wpływów, przewidując dominację Niemiec i Włoch w Europie oraz Japonii w Azji Wschodniej, Ribbentrop uczestniczył również w rozmowach z innymi sojusznikami i satelitami III Rzeszy, takimi jak Węgry, Rumunia, Słowacja czy państwa bałtyckie, naciskając na ich udział w wojnie przeciwko ZSRR i podporządkowanie polityce Berlina.

Podczas wojny Joachim von Ribbentrop ponosił współodpowiedzialność za politykę okupacyjną, ludobójstwo i deportacje, ministerstwo spraw zagranicznych koordynowało z władzami SS i Głównym Urzędem Bezpieczeństwa Rzeszy sprawy dotyczące ludności żydowskiej w krajach sojuszniczych i okupowanych, dyplomaci niemieccy wywierali naciski na rządy Węgier, Słowacji, Francji Vichy, Rumunii czy Włoch, aby przekazywały Żydów w ręce Niemców i zgadzały się na ich deportacje do obozów zagłady, Ribbentrop był informowany o skali tych działań i akceptował je jako element „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.

W miarę jak sytuacja wojenna pogarszała się, wpływy Ribbentropa stopniowo malały, coraz częściej konflikty z innymi członkami kierownictwa, jak Himmler czy Goering, osłabiały jego pozycję, w ostatnich miesiącach wojny jego aktywność dyplomatyczna ograniczyła się do bezskutecznych prób rozbicia koalicji aliantów i sondowania możliwości osobnego pokoju z częścią przeciwników, po upadku III Rzeszy został aresztowany przez aliantów w czerwcu 1945 roku.

Jako jeden z głównych oskarżonych stanął przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze, zarzucono mu współudział w planowaniu wojny napastniczej, prowadzeniu agresywnej polityki zagranicznej, zbrodniach wojennych i zbrodniach przeciwko ludzkości, związanych między innymi z deportacją Żydów i polityką wobec państw okupowanych, mimo prób przedstawiania się jako wykonawca poleceń Hitlera trybunał uznał go winnym we wszystkich głównych punktach aktu oskarżenia, skazał na karę śmierci przez powieszenie, wyrok wykonano 16 października 1946 roku w więzieniu w Norymberdze.

Zdjęcie:
Bundesarchiv, CC BY-SA 3.0