7.10.1923 - 13.12.1945

Irma Grese nazywana przez więźniów i prasę po wojnie Piękną Bestią była jedną z najsłynniejszych nadzorczyń obozów koncentracyjnych okresu II wojny światowej, zasłynęła skrajnym okrucieństwem wobec więźniów, szczególnie kobiet i dzieci. Urodziła się 7 października 1923 roku we wsi Wrechen w Meklemburgii w ubogiej rodzinie robotniczo chłopskiej. Gdy miała czternaście lat jej matka popełniła samobójstwo, co było dla Irmy silnym wstrząsem, dzieci wychowywał odtąd surowy ojciec. Już jako nastolatka opuściła szkołę i szukała pracy fizycznej.

W wieku szesnastu lat Irma opuściła dom rodzinny i przeniosła się do Fürstenbergu. Przez krótki czas pracowała na roli w gospodarstwie rolnym, później zatrudniła się w sklepie w Lychen, następnie w mleczarni. Około dwóch lat spędziła jako pomoc przy chorych w sanatorium dla żołnierzy SS, co rozbudziło w niej pragnienie pracy pielęgniarki. Kilkukrotnie bezskutecznie starała się o przyjęcie do regularnej szkoły pielęgniarskiej, brak wykształcenia i kwalifikacji uniemożliwił jej jednak zdobycie tej posady, po kolejnych odmowach wracała do prostych zajęć w mleczarni, rozczarowana i sfrustrowana.

W lipcu 1942 roku po raz kolejny zgłosiła się do urzędu pracy z prośbą o skierowanie do zawodu pielęgniarki. Zamiast tego otrzymała nakaz z Arbeitsamtu na szkolenie dla strażniczek w obozie koncentracyjnym Ravensbrück. W marcu 1943 roku ukończyła kurs z wynikiem pozytywnym i została skierowana do obozu koncentracyjnego Auschwitz Birkenau. Początkowo wykonywała różne pomocnicze zadania administracyjne, między innymi pracowała jako telefonistka, szybko jednak zaczęła awansować w hierarchii nadzorczyń, najpierw została przydzielona do karnej kompanii kobiecej, a następnie do kierownictwa oddziałów kobiecych.

Wkrótce Grese stała się jedną z głównych nadzorczyń obozu kobiecego w Brzezince. Jako SS Aufseherin i później starsza nadzorczyni miała szeroką władzę nad więźniarkami. Jej pozycja oraz fanatyczna gorliwość pozwalały jej brać udział w selekcjach na rampie kolejowej, gdzie wraz z lekarzami obozowymi wskazywała osoby kierowane bezpośrednio do komór gazowych. Zeznania licznych świadków po wojnie opisują ją jako osobę wyjątkowo okrutną, która biła więźniów pejczem lub kijem z byle powodu, szczując na nich psy i zmuszając do wyczerpujących apeli oraz kar fizycznych.

Świadkowie mówili także o seksualnych nadużyciach, wykorzystywaniu więźniów do zaspokajania jej sadystycznych skłonności, o upokarzaniu nagich kobiet podczas selekcji i kar. Irma Grese oskarżana była o osobiste udział w licznych zabójstwach, bicie do nieprzytomności, strzelanie do więźniów i doprowadzanie ich do śmierci poprzez tortury, według relacji potrafiła doprowadzić do śmierci nawet kilkadziesiąt kobiet dziennie, traktując to jako element utrzymywania „dyscypliny”. Współwięźniowie zapamiętali ją jako osobę łączącą młody wiek i atrakcyjny wygląd z całkowitym brakiem empatii.

W styczniu 1945 roku wobec zbliżającego się frontu radzieckiego przeprowadzono ewakuację Auschwitz Birkenau. Irma Grese została przeniesiona wraz z częścią więźniarek do Ravensbrück, a następnie w marcu 1945 roku do obozu Bergen Belsen, gdzie ponownie pełniła funkcję nadzorczyni w obozie kobiecym. Warunki w Bergen Belsen pod koniec wojny były skrajnie katastrofalne, panował głód, epidemie i chaos, Grese mimo to kontynuowała brutalne traktowanie więźniów.

15 kwietnia 1945 roku obóz Bergen Belsen został wyzwolony przez wojska brytyjskie. Irma Grese została natychmiast aresztowana przez żołnierzy brytyjskich i osadzona w więzieniu, gdzie wstępnie przesłuchano ją w sprawie zbrodni popełnionych w Auschwitz i Bergen Belsen. Nie okazywała skruchy, zachowywała się pewnie i traktowała siebie jako lojalną funkcjonariuszkę, która wykonywała rozkazy i „utrzymywała porządek” w obozie.

Od 17 września do 17 listopada 1945 roku w Lüneburgu odbył się tak zwany proces Bergen Belsen, przed brytyjskim trybunałem wojskowym na ławie oskarżonych zasiadł komendant obozu Josef Kramer, Irma Grese oraz czterdzieści cztery inne osoby z obsady obozowej. Grese występowała jako więzień numer dziewięć. Oskarżono ją o udział w masowych zabójstwach, torturach, znęcaniu się nad więźniami oraz udział w selekcjach do komór gazowych. Podczas procesu utrzymywała, że tylko wykonywała rozkazy, jednak świadectwa byłych więźniów zgodnie wskazywały na jej osobistą odpowiedzialność i szczególne okrucieństwo. Trybunał uznał ją winną i skazał na karę śmierci przez powieszenie.

Wyrok wykonano 13 grudnia 1945 roku w więzieniu w Hameln, Irma Grese miała w chwili śmierci dwadzieścia dwa lata. Po egzekucji została pochowana na terenie cmentarza związanego z więzieniem, a jej grób nie jest obecnie oznaczony, został zlikwidowany wiele lat po wojnie. Postać Irmy Grese do dziś pozostaje symbolem skrajnego okrucieństwa kobiet służących w aparacie terroru nazistowskich obozów koncentracyjnych.

Zdjęcie:
Public Domain, Wikimedia Commons